De vertoning: hoe een familiefilm bekeken wordt.

De tape moest het apparaat in

De camcorder filmde op een VHS-C-cassette, een klein tapetje dat in een plastic adapter zat ter grootte en vorm van een volledige VHS-cassette. Om hem te bekijken, haalde je de cassette uit de camera, klikte je hem in de adapter, en duwde je de adapter in de deck onder de televisie. Daarna legde je een kabel, geel, wit en rood, van de achterkant van de deck naar de achterkant van de televisie, want dat was de enige weg die een bewegend beeld die kamer in had.

Iedereen zat op de bank omdat de televisie was waar het afspeelde, en er was één televisie, en dat was hem. Niemand koos ervoor om samen te komen. Het formaat liet geen andere optie toe.

Drie voorwaarden, per ongeluk vervuld

Een familiefilm werd bekeken om drie eenvoudige redenen, en geen daarvan was een ontwerpbeslissing.

• Een eindig object met een einde. Een cassette raakte op, na een lengte die niemand koos, en een vertoning had daardoor een begin en een stop.
• Een scherm groter dan een hand. Het ene scherm dat het hele huis bezat, dus kijken betekende dat iedereen het samen bekeek of niemand.
• Een gelegenheid. Een cassette in een lade doet uit zichzelf niets. Iemand moest de naam van de tape hardop zeggen, hem van de plank pakken en zeggen: laten we hem bekijken.

Het was wat een cassette, een deck en één gedeelde televisie iedereen opdrongen die ze in huis had.

Niemand keek zorgvuldiger. Ze hadden gewoon minder manieren om het niet te doen.

Een camera roll voldoet aan geen van de drie. Hoe de telefoon ze allemaal tegelijk wegnam, is het verhaal van wat er met de familiefilm gebeurde. Deze pagina gaat over de andere helft: een kamer weer laten gaan zitten om te kijken.

Een kijkmoment weer mogelijk maken

De eerste voorwaarde om terug te brengen is het einde. Een tape besloot niet zelf om op te raken; de Ontwikkel-knop van VideoBro doet met opzet hetzelfde werk. Elk lid van een tape met een account tikt erop, de app mag sluiten terwijl het in de cloud draait, en wat terugkomt is één film: elke clip op de tape, in de volgorde waarin hij echt is opgenomen, inkortingen toegepast, niets los blijft hangen. Het beeldmateriaal stopt met ophopen en wordt iets afgewerkts, zoals een volle cassette vroeger werd.

De tweede voorwaarde is het scherm, en hier zit de oplossing niet eens in een appfunctie. Een film kan met iedereen gedeeld worden via een niet-vermelde link, en die link opent in elke browser, op elk apparaat, zonder app en zonder account. Open hem op een laptop, of hoe je een telefoon ook al op de televisie krijgt, en het grootste scherm in de kamer speelt de film af, precies zoals de deck eronder vroeger deed.

De derde voorwaarde is de gelegenheid, en die kan VideoBro niet leveren: iemand moet nog steeds zeggen laten we hem bekijken. Wat het wel kan wegnemen, is het ding dat mensen daar het vaakst van afhoudt. Niemand plant een avond rond drie uur beeldmateriaal van iemand anders. Een tape houdt op elk plan maximaal 2 uur beeldmateriaal, en niets zegt dat je hem moet vullen: twintig minuten van een echte week is een vertoning, drie uur is een klus, en je Ontwikkelt zodra de tape af aanvoelt.

Zodra hij af is, heeft de film een thuis om in te staan. Hij komt terecht in de eigen Videokast van elk crewlid, één kaart met een naam, een datum en een duur, en je kunt hem op een plank zetten, net zoals een gelabelde cassette op een plank ging. Hij heeft een plek, en dat is iets anders dan alleen ergens op een telefoon bestaan.

Zie de weg daarnaartoe vanaf niets in hoe je een familiefilm maakt, waarvan de laatste stap is hem met opzet te bekijken, niet alleen af te maken.

Het deel dat VideoBro niet kan doen

Niets van dit alles zorgt ervoor dat iemand ook echt iets bekijkt. Een afgewerkte film waar niemand voor samenkomt, ligt in een Kast precies zo onbekeken als een camera roll op een telefoon. VideoBro kan het beeldmateriaal een einde geven, een scherm dat het kan bereiken en een lengte waar iemand echt doorheen zou kunnen zitten. Het kan niet namens jou hardop zeggen: laten we hem bekijken. Dat deel was altijd van het gezin, en dat is het nog steeds.

Zo houd je een vertoning

Het kost niet veel. Het is het deel dat vroeger vanzelf gebeurde, nu met opzet gedaan.

• Leen een gelegenheid die er al is. De volgende keer dat dezelfde mensen toch in één kamer zijn: het kerstdiner, de eerste avond terug van de reis, de verjaardag een jaar later. Niemand hoeft een vrije avond te vinden.
• Noem de naam van de tape. “Zullen we de reis naar het meer kijken?” krijgt een ja waar “wil je wat video's zien?” nooit een krijgt. De naam maakte van een cassette een gebeurtenis.
• Laat mensen erdoorheen praten. Het commentaar is de helft ervan: wie is dat, waar was dit, heb ik dat echt gezegd. Niemand hoeft in stilte te kijken.
• Stop voor het verhaal. Als iemand zegt wacht, ga terug, ga dan terug. De film blijft er wel; het verhaal komt misschien niet meer op.
• Kijk hem volgend jaar weer. De tweede vertoning is vaak beter dan de eerste, zodra er genoeg is veranderd dat de gewone stukken er niet meer gewoon uitzien.

Ontwikkel hem, en kies dan een avond.